آمار بازدیدکنندگان سایت

01771090
امروز
دیروز
هفته جاری
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
698
1484
6256
15005
26516
1771090

آی‌پی شما: 100.24.46.10
امروز: ساعت

بومی سازی دانش جنگلداری ، دانش بومی نیست !

بین بومی سازی و دانش بومی تفاوت های پنهان و آشکاری وجود دارد. کاربست تجربه اجرایی در طرح های علمی عملی مدیریت جنگل، دانش بومی نیست ! 

 

 

بومی سازی دانش جنگلداری ، دانش بومی نیست !

بین بومی سازی و دانش بومی تفاوت های پنهان و آشکاری وجود دارد. کاربست تجربه اجرایی در طرح های علمی عملی مدیریت جنگل، دانش بومی نیست ! اصطلاح دانش بومی بر گرفته از نظام بهره برداری سنتی در سه دهه گذشته بیشتر بر سر زبان ها آمده است.

آنچه جامعه روستایی و عشایری در مورد جنگل می داند، بیشتر در زمره استفاده از منابع سرشار جنگلی در حوزه مسکن و معیشت و ابزارآلات قرار می گیرد که چوب چه درختی چه کاربردی دارد و به تفاوت مصرف چوب تر و خشک وقوف دارد و می داند در چه زمانی باید درخت قطع شود و چگونه چوب حاصل از آن را خشک کند و یا فلان قارچ چه وقتی در چه قسمت از جنگل رویش دارد و یا زمستان سختی در پیش رو دارد و... از این قبیل اطلاعات قابل اعتنا و اقدام ، که نمی توان توانایی های یک شکسته بند و یا قابله و... را نادیده گرفت.

بنابراین آنچه که در جوامع روستایی و عشایری بر حسب توانمندی های فاقد قاعده و استانداردهای متداول در روش علمی به کار گرفته می شود، دانش بومی است و آنچه که نسل بشری تا کنون مبادرت به ارائه نظریه علمی نمود و آن نظریه را در مراجع علمی ثبت کرد، در زمره دانش کلاسیک قرار می گیرد.

اما بیان این واقعیت نیز با اهمیت است که ابراز شود، اکولوژی جنگل و جنگل شناسی واقعا امری سهل و ممتنع است. زیرا توالی در توده های طبیعی به نحوی گسترده و پیچیده و در حال تغییر است، که هرگز نباید به دانسته های محدود به زمان اکتفا نمود و به قطعیت سخن گفت !  گستردگی توالی در توده های طبیعی در گستره مکانی و زمانی و پیچیدگی توالی توده های طبیعی در محیط طبیعی پر رمز و راز است، نسل بشری هرگز قادر به تحلیل تأثیر برهم - تأثیر از هم - تأثیر باهم - تأثیر بین هم موجودات زنده محیط طبیعی دینامیک نیست !

لهذا به واسطه اینکه هر متخصصی عمر خدمتی محدودی دارد، قادر به وقوف چگونگی سیر توالی توده های طبیعی عناصر بطئی الرشد چند صد ساله نیست و بر حسب دانش کلاسیک با مؤلفه معرف ها خود را به سمت احراز در شناخت سوق می دهد که وضعیت توده طبیعی چه بود و چه هست ! در این صورت قطعا در اجرای یک نظریه علمی مبتنی بر دانش کلاسیک محتاط می شود یا به ضرس قاطع می گوید که چگونه عمل شود ؟

در حالیکه می گویند دانش بومی در دانشگاه ها جایگاهی ندارد، بطور مشخص دانش کلاسیک نیست ! اما وقتی تصریح می نماید که با دانش کلاسیک تطبیق داده شد و از طرف دیگر مخاطبین با دانش کلاسیک یافته های این دانش بومی را می سنجد ! بنابراین اصلح است یافته های هر متخصصی در شناخت جنگل بینابینی و در قالب منطق فازی بیان شود و مدل مدیریت مد نظرش برای جنگل را به زبان اقتصادی بنویسد، تا صرفه و صلاح اجرای آن برای دانشجویان دانش کلاسیک و یا برای آحاد جامعه روشن گردد.

اکنون افکار عمومی نیز می تواند در مورد جوان بودن علم جنگلداری داوری کند که نتیجه یک تصمیم همان «شیوه اجرایی» مبتنی بر روش های کلاسیک در طرح های جنگل داری دانش بنیان تا چه حدی مضر و یا تا چه حدی مفید بوده است و اگر با اهتمام به استفاده از دانش بومی در اجرای آن تصمیم عمل می شد، تا چه حدی در ارزیابی عملکرد می توانست در جلوگیری از ضرر و یا کسب فایده بیشتر، به نتایج خوشبین باشد.

بومی سازی و تطبیق یک روش علمی کلاسیک، با استفاده از داده های مکانی حاصل از مطالعات میدانی یک ضرورت است، همچنانکه استفاده از دانش بومی و تبدیل و ارتقاء آن به روش کلاسیک تحت استاندارد، می تواند یک ضرورت محسوب گردد.

فرایند تهیه و تصویب طرح ها و پروژه های کشور در دو باند علمی و قانونی از یک جاده در حال حرکت است. در باند علمی روش های کلاسیک تحت استانداردهای علمی معیار و شاخص پذیر در ارزیابی و ارزشیابی، طرح های دانش بنیان را می پذیرد و در باند قانونی فرایند تهیه طرح در چارچوب قانون طرح و برنامه و نظام فنی اجرایی کشور است.

نمی توان فرایند تهیه و تصویب طرح ها را از ریل خارج و بر حسب دانش بومی استاندارد نشده ی مبتنی بر تجربه ولو هر چند موفق را عملیاتی نمود.

مبانی دانش بومی عرف و سنت بی قاعده و گسسته است ! و تهیه و تصویب طرح و پروژه أساسا یک روش کار با دانش کلاسیک در مدیریت منابع طبیعی است، نه یک روش سنتی از دانش بومی ! از این رو مدیریت جنگل هرگز نمی تواند غیر کلاسیک و بی قاعده دنبال شود و همچنین دانش بومی ظرفیت مدیریت طرح محور را ندارد و یا هرگز نمی توان مبتنی بر دانش بومی طرح نوشت !

اما بومی سازی یک روش اجرایی دانش کلاسیک، می تواند بسیار پر فایده تلقی شود !

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما بعد از تایید مدیریت در سایت منتشر خواهد شد
  • هیچ نظری یافت نشد.

كاربران آنلاين

ما 66 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم