حمایت وزارت جهاد کشاورزی از توسعه زراعت چوب از ایده تا واقعیت - ۲

ایده حمایت از زراعت چوب ایده پسندیده ایست، اما تا واقعیت فاصله بس دراز دارد !

 

 

حمایت وزارت جهاد کشاورزی از توسعه زراعت چوب از ایده تا واقعیت - ۲

ایده حمایت از زراعت چوب ایده پسندیده ایست، اما تا واقعیت فاصله بس دراز دارد ! یک جنبه از ایده و هدفگذاری رویایی درک این واقعیت است که بدانیم، برنامه توسعه زراعت وزارت جهاد کشاورزی نه مکان محور است، نه اجتماع محور ! یعنی بدون مشخص کردن اراضی قابل توسعه زراعت و مطالعه فنی اقتصادی و یا بدون کسب نظر زارعین و آمادگی آنها و تعیین ظرفیت تولید، کاملا اعتبار محور تدوین می شود ! یعنی حجم عملیات توسعه زراعت چوب، بدون اسناد پشتیبان و بر حسب برآوردها که چه میزان مساحتی در هر استان قابل انجام است پیشنهاد می شود، نه بر مبنای تقاضای موجود و طرح های تصویب شده و در انتظار سرمایه به عنوان عامل تولید !

اما با وجودیکه برنامه اعتبار محور تدوین می شود، اما زارعین هیچوقت نتوانستند در مورد درآمد سالانه حاصل از تولید زراعت چوب، مبالغی برای امرار معاش دریافت کنند و با وصف اینکه نظر کارشناسی دایر به پرداخت به ازای تولید سالانه در واحد سطح است، اما نه دولت منابع مالی لازم را تخصیص داده است و نه بخش صنعت به عنوان مصرف کننده این ماده خام با ارزش، تولید سالیانه را از زارعین می خرند !

اگر حمایت در حد ایده نیست، چرا توان فنی و توان مالی بخش خصوصی و یا شرکت های دولتی و یا حتی شرکت های خصولتی به نحوی با ثبات تجهیز نمی شود، تا بتواند قرارداد خرید سلف تنظیم و به اجرا بگذارد !

حمایت از زراعت چوب همیشه دور از واقعیت های این فعالیت مطرح می شده و فوق العاده ایده آلیستی بوده است، یکی از جنبه های حمایت که به درک واقعیت ها کمک شایان توجهی می کند، توانمند سازی و حمایت از بخش غیر دولتی است و البته باید به واقعیت دیگری در همین جا اشاره نمود، که حتی در این کشور توانمندسازی نیز کلاً مشتبه شده و در مباحث نقدینگی خلاصه می شود، در حالیکه توانمندسازی مجموعه ای از توانایی های فنی و مدیریتی و اجتماعی و اقتصادی و بازرگانی است.

یکی از جنبه های حمایت توانمند سازی این است که ابتدا وزارت جهاد کشاورزی را توانمند کنیم ! تا تلاش کند در کار تخصصی سازمان جنگل ها مداخله نکند ! زیرا همانطور که گفته شد، زراعت چوب به مانند سایر فعالیت های زراعی نیست ! نه فصل زراعی دارد ! نه سال زراعی !

می گویند وزارت جهاد کشاورزی با واگذاری زمین های با قابلیت کشاورزی پایین و نیز سایر پشتیبانی های فنی و اعتباری از طرح زراعت چوب حمایت می کند ! چه نوع پشتیبانی با ثباتی ؟ چه نوع اعتباری که هیچگاه به موقع تخصیص داده نمی شود ؟

تصور کنید حتی در واگذاری زمین نیز حمایت وزارت جهاد کشاورزی دست چندمی است زیرا اعلام می کند؛ واگذاری زمین های با قابلیت کشاورزی پایین به زراعت چوب اختصاص داده می شود !

بدین ترتیب مدیریت کلان بخش کشاورزی باید به این نکته واقف شود که فعالیت چوب در اراضی با قابلیت کشاورزی پایین قابل توسعه و توصیه نیست، زیرا هرگز توجیه اقتصادی نخواهد داشت !

با تمرکز بر روی شیوه های اجرای زراعت چوب یا تولید مواد سلولزی در کشور و یا تمرکز بر روی چگونگی استحصال محصول مواد سلولزی می توان پاسخ بسیار زیبنده تری برای وزارت جهاد کشاورزی تبیین و تنظیم کرد تا آنها تلاش کنند در این امور دخالت نکند ! زیرا هیچ حمایتی از طریق آنها امکانپذیر نیست ! 

اگر چه زراعت چوب عموماً به صورت دیم مدیریت می شود، اما توسعه آن در اراضی کم شیبِ دارای قابلیت کشاورزی دارای توجیه اقتصادی گردد. آنچه که مشخص است زارع در زراعت چوب هر ساله پس از فصل زراعی با درآمد مواجه نیست. به همین هرگز نمی داند با چه ریسک هایی مواجه است و اثر ریسک ها از نوع طبیعی و تجاری بر روی محصول « تولید چوب » به صورت تجمعی فراوانی از یک سال زراعی به چند سال زراعی شیفت داده می شود و ممکن است در سال زراعی پایانی بازده اقتصادی لازم را نداشته باشد و یا با موانع تجاری خسارت جدی به برنامه زراعت چوب وارد شود.