آمار بازدیدکنندگان سایت

02021915
امروز
دیروز
هفته جاری
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
455
1180
12066
30569
35053
2021915

آی‌پی شما: 34.236.38.146
امروز: ساعت

اثر جانبی منفی در بروز خسارت های سیل !

نقش پسروی های مداوم در حدود رودخانه ها، تا نقش پیشروی مدیریت های سوداگرانه در مسیل، به قدری حائز اهمیت است که نظام جمهوری اسلامی باید با واکنشی مثبت، به یکپارچگی مدیریت توجه و تأمل کند !

 

اثر جانبی منفی در بروز خسارت های سیل !

 

نقش پسروی های مداوم در حدود رودخانه ها، تا نقش پیشروی مدیریت های سوداگرانه در مسیل، به قدری حائز اهمیت است که نظام جمهوری اسلامی باید با واکنشی مثبت، به یکپارچگی مدیریت توجه و تأمل کند !

اقتصاد دانان به اثر جانبی مثبت در بازار توجه دارند[1]، من این عنوان را با استفاده از ایده اثر جانببی منفی که از یک ضرب المثل مازندرانی گرفتم بیان می کنم که مازندرانی ها می گویند؛ اگر خمیر شُل شود، لاک هم نم پس می دهد ! در واقع این ضرب المثل تجسمی از مفهوم اثر جانبی منفی در خود مستتر دارد.

وضعیت نامناسب تشدید خسارت سیلاب های اخیر در شمال و جنوب غرب، حکایت از آن دارد که ناشی از خشکسالی در طول دو دهه اخیر مسیل با کاهش دبی آب رودخانه ها مواجه بود و عملا بستر فعال رودخانه ها با پسروی مواجه مستمر مواجه بوده است و در مدیران شهری در محدوده شهرها کله را بی تناسب با پاچه دیدند و بی آنکه به علت توجه کنند، برای کله کوچک پاچه ای را با دیواره سازی تنظیم کردند، چقدر خوب !

تصرفات به انحاء مختلف چه به بهانه پارک و فضای سبز یا دیگر تأسیسات و... در خانه رود رواج یافت، دست اندازی با عناوین بهسازی محق شناخته شد و کمیسیون ماده ۵ باید به عنوان اولین مقصر شناخته شود، رفتار آنها الگویی شد تا روستائیان نیز مانند شهروندان حقوقدان، به سمت تصرف حریم و بستر متروکه جهت توسعه زراعت و ایجاد باغ بروند و چقدر خوب !

مسئله با اهمیت دیگر این است که منتقدین عدم لایروبی رودخانه فکر می کنند، کارشناسان امور آب به اندازه آنها آگاهی ندارند و یا کلاً در مورد این مهم احساس مسئولیت نمی کنند، اما واقع امر این نیست که آنها از تبعات عدم لایروبی بی اطلاع باشند، ابزار لازم برای انجام جنین عملیات مکانیکی سنگینی نیست، یعنی تعلل هست اما قصور و تعمد نیست ! بودجه در دو دهه اخیر با یک پسروی مواجه بود - هزینه لایروبی رودخانه ها و جابجایی لای و سایر رسوبات بسیار بالا بود – تبعات عدم لایروبی مفهوم بحران را داشت، اما اعتبارات و مسئولیت ها شکسته و فاقد اثر بخشی شد.

باید با این وصف به یک پیشروی نا آگاهانه دیگر اشاره شود، که به درون زایی اقتصاد هر فعالیت مرتبط است. حاشیه های مسئله صادرات خاک بهانه ای شد تا دامنگیر یک فعالیت ضروری مانند لایروبی شود. أساسا لای و سایر رسوبات رودخانه ای حاصل تشدید فرسایش خاک و به عبارتی هدر رفت خاک به عنوان یک عنصر تجدیدپذیر است. البته بدین معنا نیست که فرایند تجدیدپذیری سهل الحصول باشد، بلکه فرسایش به لحاظ اقتصادی فید بک منفی است و ترسیب در بستر و حریم مخصوصا در مخروط افکنه ها باید برداشت شود. اما افکار عمومی با تمرکز بر جلوگیری از صادرات خاک، به نحوی بر روی این مسئله با اهمیت لایروبی حاشیه سازی کرد، که امکان بهره برداری اقتصادی در فعالیت لایروبی رودخانه ها از متولی کلا سلب شد. اخبار مربوط به سال های اجرای برنامه پنجساله پنجم ضد توسعه می تواند بیشتر به غنای مطلب بیافزاید.

یکی دیگر از اثرات جانبی منفی حالت روحی روانی جامعه است، که دولت تحت فشار تحریم را تحت فشار تخریب قرار می دهد و حتی ابزار رسانه ای در خدمت جامعه و مدیریت جامعه نیست و بیان ضعف با غلظتی جهت دار به سمت وارونگی خدمت رسانه تلقی و اثر جانبی منفی را می رساند.

نگویید که دنبال نکته های ریز می گردم ! بدون اشاره به مصادیق خواستم به نحوی در این یادداشت بگوییم نیمه پر لیوان را حتی در تفریق سیلاب پل دختر با سیلاب اهواز ببنیم ! در سیلاب پلدختر گل و لای و در سیلاب اهواز آبگرفتگی سر ریز آب یه سد گرخه دز گتوند بر روی دوش مجاری محاط در شهر روستا سنگینی می کند !

همین درک دشواری ها اثر جانبی منفی است ! نباید باشد اما هست ! 

در هر حال گویی یک اثر جانبی منفی بر روی پدیده سیلاب کنونی تأثیر گذاشت ! به نحویکه همه متأثر از این وضعیتند، روح و روان جامعه متأثر از خسارت جانی از دست رفتگان، اقتصاد ملی متأثر از خسارت های مالی به جا مانده و یا در انتظار و مسیل تصرف شده ناتوان به عملکرد مثبت به سبب کوتاهی دو دهه در حفظ سهم خود !

اقتصاد دانان به اثر جانبی مثبت در بازار توجه دارند، من این عنوان را با استفاده از ایده اثر جانببی منفی که از یک ضرب المثل مازندرانی گرفتم بیان می کنم که مازندرانی ها می گویند؛ اگر خمیر شُل شود، لاک هم نم پس می دهد ! یعنی همان اثر جانبی منفی !

اساتید و علاقمندان به اقتصاد درون زای جنگل بر روی این ایده بیشتر کار کنند و کمک نمایند تا در طرح جایگزین هدف های اقتصادی جنگلداری بسط یابد. اکنون خمیر ایده تنفس جنگل خیلی شل شد و لاک خمیر این ایده خیلی نم پس می دهد !



[1] - اقتصاددانانی چون ماندویل – مید – چیانگ، بر روی ایده ایکه بیانگر یک مفهوم دشوار باشد، نظر داشتند و نام این ایده را «اثر جانبی مثبت» گذاشتند. این اتفاق وقتی میافتد که یک کالای مفید در بازار آزاد به اندازه کافی تولید نمیشود و احتمالاً دولت باید به آن یارانه دهد.

در مدیریت منابع طبیعی تجدیدپذیر مثال های زیادی هست که می توان به آن اشاره کرد مثل تآثیر بزاق دهان دام بر روی گیاهان ! که بر روی مرفولوژی گیاه تآثیر جدی می گذارد ! در گیاهان علفی این تآثیر با انشعاب تنه اصلی گیاه و بوته ای شدن گردیده و کلاً مثبت ارزیابی می شود، اما تأثیر تعلیف دام بر روی نهال های درختی مخصوصا درختانی با خصوصیت منوپودیک، که به جوانه انتهایی تنه اصلی آسیب وارد شده و تنه چند شاخه و فرم آن دمده می شود، کلا تأثیر تعلیف دام منفی ارزیابی می شود.

این وضعیت در مورد توسعه فعالیت زنبورداری به گونه دیگری قابل تجزیه و تحلیل است، اما به لحاظ اینکه خارج از حوصله مخاطیبین نشود، از آن صرف نظر می گردد.

نظر خود را اضافه نمایید

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما بعد از تایید مدیریت در سایت منتشر خواهد شد
  • هیچ نظری یافت نشد.

كاربران آنلاين

ما 20 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم