راه بخش صنعت از راه جنگل جداست

واقعاً راه جنگل  از راه صنعت جداست. و جنگل هیچ تعهدی به تأمین چوب مورد نیاز صنعت ندارد. مساعدت ها نوعاً در چارچوب همکاری است و اولویت ها نیز بر همین اساس تنظیم شده و مقرره ها در چارچوب تسهیل برای رونق اقتصادی کشور، بی تردید دارای منافع ملی است . با این اوصاف هیچ حکمی دایر به تأمین چوب  به هر طریق نوشته نشده و همه احکام و ضوابط برای حفظ احیا و توسعه و اصلاح و بهره برداری از جنگل ها مقرر شده است

 

راه بخش صنعت از راه جنگل جداست با وصف ضرورت ها و الزامات مرتبط با توسعه صنایع چوب، مشتمل بر نیاز صنایع مبلمان- صنایع دستی - منبت کاری و معرق کاری و... اشتغال بخش، باید اذعان نمود که هنوز آحاد جامعه به حد کافی و لازم در خصوص عمق مشکلاتِ بخش صنعت و بخش جنگل را لمس نکرده و یا التفات ندارند.

واقعاً باید راجع به این نکته که راه بخش صنعت از راه جنگل جداست، کمی جدی تر به عمق مسئله توجه کنیم.

جنگل نیاز به عملیات اصلاحی و بهداشتی و پرورشی دارد. هر کسی در مورد آینده جنگل نگران است بداند، نباید این نیاز جنگل را نا دیده بگیرد. اشتباه است کسی بگوید جنگل با هدف بهره برداری تحت مدیریت علمی عملی جنگل قرار گرفته است.

جنگل با هدف بهره برداری مدیریت نشده است. اگر اینگونه بود ادامه اجرای طرح در سری شوراب توسط هیات نشانه گذاری متوقف نمی شد و در سری جمند به گرفتن درختان باقی مانده از برش نهایی تن می داد. این عین ظلم است که همه اقدامات اجرایی در طرح های جنگلداری را در همه جا همسان و مشابه هم بدانیم.

نیاز صنایع اولیه به چوب بسیار متفاوت از نیاز صنایع ثانویه است، چرا به این نکته توجه نمی شود. نیاز صنایع اولیه در کشور قابل تأمین است. دوستانمان در سازمان حفاظت محیط زیست به سهولت در جلسات مختلف آدرس اشتباه ارائه می دهند و مشخص است که بین واردات چوب و کشت فرا سرزمینی از حیث اعمال شرایط قرنطینه ای تفاوت قائل هستند، لابد به عمق مسئله توجه ندارد.

محصول کشت فرا سرزمینی نیز قطعاً باید فرایند واردات و تمهیدات قرنطینه ای را طی کند. برای صنایع تبدیلی ثانویه می توان نسخه واردات چوب را پیچید، اما باید بدانیم صاحبان حِرف برای تولید هر ابزار و آلات کشاورزی – موسیقی – شیلاتی - اشپزخانه با گونه و یا گروهی از گونه های جنگلی آشنا هستند و تقاضای آنها کالای جایگزین ندارد.

صنایع مبلمان تحت رقابت بازار قرار دارد. با تصمیمات نادرست معیشت پایدار استادان و استادکاران و هنرمندان و تولید کنندگان کارآفرین را به مخاطره نیاندازیم.

تسهیل امر واردات چوب ضرورت دارد و این ضرورت باید برنامه کوتاه -مدت میان -مدت و بلند مدت داشته باشد. اجاره کردن جنگل – کشت فرا سرزمینی، مدیریت بهینه در امر واردات چوب محسوب می شوند. اما اصلح آن است که ساز و کار تولید چوب از طریق زراعت چوب در کشور بهینه سازی شود.

در اراضی جلگه ای شمال کشور در حدود 300 هزار متر مکعب درختان جنگلی واقع در باغ ها و محاوط نشانه گذاری می شود. طبعاً اراضی مستثنیات اشخاص در شمال کشور کمتر از 1.5 میلیون هکتار است. حجم درخت متوسط باغی را می توان در حدود 0.2 مترمکعب برآورد و اعلام کرد. با این وصف برای حجم 300 هزار مترمکعب حجم نشانه گذاری باغی سالانه در حدود 1.500.000 اصله درخت قطع می شود و مشخصاً به ازای هر هکتار یک اصله درخت در هر سال قطع می شود. معمولا درختان باغی نیز در حاشیه انهار استقرار داشته و رشد مناسبی دارند و کمتر از دهسال برداشت می شوند.

این اعداد و ارقام نشان می دهد که می توان برای تنوع زیستی و گسترش فضای سبز روستایی و شهری به تجویز کاشت و نگهداری تعداد بیشتری درخت در هر هکتار اقدام نمود و از طریق اخذ عوارض، یارانه نگهداری درخت به صاحبان باغ ها و محاوط پرداخت کرد.

با این ترتیب می توان در هر هکتار 5 اصله هدفگذاری نمود و تولید داخلی را تا 5 برابر و به حجم یک میلیون و پانصد هزار متر مکعب در سال افزایش داد.

مزید اطلاع مردم و کارشناسان و مقامات مسئول و افراد خاص و مدعی و مخصوصاً جزم اندیش، باید  این نکته را  اضافه کنم که عوارض قطع درختان جنگلی از سال 46 تا کنون اصلاح نشد و اگر ماده 15 قانون حفاظت و بهره برداری اصلاح شود و بخش صنعت عوارض قطع درخت را به تناسب قیمت روز پرداخت کند. بی تردید ساز و کار اجرایی یارانه نگهداری درخت در محاوط نیز به دولت تحمیل نمی شود.

جزم اندیشان بدانند اگر جنگلداران قدیم و سلف ما را متهم می کنند که هدفشان در اجرای طرح جنگلداری فقط بهره برداری  از جنگل بوده است، بدانند که آنها بیش از 25 درصد قیمت حجم سرپای درخت را بابت عوارض قانونی قطع درخت می گرفتند و آنها خیلی محیط زیستی تر از نسل فعلی و سختگیرانه تر مقرره نوشتند.

اشتباه نکنیم راه جنگل از راه صنعت چوب جداست. مدیریت جنگل یک مسیر تعیین شدة متضمن بقای جنگل را می پیماید! اما راه صنعت چوب چند شاخه است و می تواند از طریق زراعت چوب- نگهداری درختان جنگلی در محاوط و باغ ها – واردات چوب – کشت فرا سرزمینی – اجاره جنگل در کشور هدف ! گزینه های مختلف را به اجرا بگذارد، هیچیک از مسیرهای بن بست نیست.